(( تاثير تكنولوژي آموزشي بريادگيري دانش آموزان؛ آنچه اكثرتحقيقات اخير بايدبدانند))
سید فاطمه طاهری
قانون گذاران ؛ حاكمان وسياستگذاران هرسال درميان گزينه هاي پيشرفت آموزشي انتخابات
سختي راانجام مي دهند .خواه آنها دراندازه هاي كلاسي ؛ آموزش معلمان ؛ آموزش اوليه بچه
-هاوياكتابهاي درسي ومتنهامنصوب شوند شيوه هاي برآورد شان ازموثربودن اين روشها را
تخمين مي زنند.هدف ازاين خلاصه ارايه طرح كلي از آنچه كه ما درباره تاثيرتكنولوژي
آموزشي بريادگيري مي دانيم ومشخص كردن منابع براي مطالعه بيشتراست.
تحقيق روي تاثير تكنولوژي آموزشي برروي يادگيري درمراحل اوليه آن است اگرچه ما
مشاهده پديدارشدن كاريكپارچه اي راشروع كرده ايم .
دراين گزارش مابه بعضي مقياس هاي بزرگ ومطالعات ملي وهمچنين بعضي ابتكارات
مطالعاتي كوچكتر روبرومي شويم كه ديدگاههايي رابراي استفاده جديد تكنولوژي دريادگيري
وآموزش فراهم مي كند.
(( تحقيق برروي تاثير تكنولوژي آموزشي ))
درقسمت پايين ما 5 مقياس ازبزرگترين مطالعات تكنولوژي آموزشي راتعيين كرده ايم اين
مطالعات به دليل گستردگي ونمونه هاي قابل درك وقابليت تعميم پذيري ا ز شركت كنندگان
محلي ؛ رسمي وملي انتخاب شده بودند. ماهمچنين يك ارزيابي ازدومقياس مطالعاتي كوچكتر
رامي گنجانيم كه تكنولوژي هاي جديد بطورمعمول فراهم مي كند.درمطالعه
- اول بكارگيري يك تكنيك آماري راتجزيه وتحليل مي كنيم كه تجزيه وتحليل؛" متا يا ميانه "
ناميده مي شوند تانتايج بيش از 500 مورد ازمطالعات فردي راگروه بندي مي كنيم تابه
نتيجه منفردي برسيم .
- دومين موردمرورصدهامطالعات فردي است كه به موجب آن نويسنده الكوهاي يكپارچه اي
راارايه داده كه درسرتاسرمطالعات به چشم مي خورد.
- سومين مورد مرورشراكت بين APPIE و5 مدرسه درسراسر جامعه بود.
1
- مطالعه چهارم نتايج مقدماتي تكنولوژي آموزشي رااز 10 سال قبل درWest Virginia
گزارش مي داد.
- درپنجمين مورد يك نمونه ملي ازدانش آموزان پايه چهارم وهشتم راارزيابي مي كرد كه از
وانمودهاي جديدوترتيب تفكربالاترتكنولوژي استفاده مي كردند.
درمرورششم وهفتم 2 مقيا س مطالعاتي كوچكتركه نمايان شدن تكنولوژي هاي جديدتر
بريادگيري دانش آموزان رانشان مي دهد. هدف اين سنداين است كه اثر مثبت ومنفي مطالعات
مختلف تكنولوژي بريادگيري دانش آموزان رابطورخلاصه ارايه دهد. اطلاعات عميق بيشتري
درباره مرورچندمورد ازمطالعات را مي توان دراين گزارش در سايت زير يافت.
Milken Exchange web site (www.milken exchange .org)
1. Kuliks meta – Ahalysis )) ))
Jame kulik درسال 1994 ازيك تكنيك تحقيق كه متا(تجزيه وتحليل متا يا ميانه اي ) ناميده
مي شود استفاده كرد به اين منظور كه يافته هاي بيشتر از 500 مطالعه تحقيق فردي ازآموزش
براساس كامپيوترراگروه بندي كند.آموزش براساس كامپيوتر مراحل آموزش رابه منظور
سازگاركردن نيازها؛علايق؛گرايشا ت؛ دا نش متداول وروشهاي يادگيري دا نش آموزان را
اختصاصا" ذكرمي كند. نرم افزارآموزشي براساس كامپيوترشامل كلاسهاي ويژه وفشرده
تمرين وتلفيق بيشترسيستمهاي يادگيري اخيراست.
Kulik چندين نتيجه ازكار 1994 اش راارايه داد.
(( يافته هاي مثبت ))
* بطورمتوسط دانش آموزاني كه ازآموزش براساس كامپيوتراستفاده مي كردند64 درصد
درآزمونها پيشرفت داشتنددرمقايسه بادانش آموزاني كه درشرايط كنترل شده بدون استفاده از
كامپيوتر 50 درصدنمره راكسب كرده بودند.
* دانش آموزان درهنگام آموزش براساس كامپيوتر؛ درس رادرزمان كمتري يادمي گيرند.
* وقتي كلاسهاي دانش آموزان شامل آموزش براساس كامپيوترباشد آنها كلاسها يشان رابيشتر
2
دوست دارند ورويكردهاي مثبت بيشتري رانشان مي دهند.
(( يافته هاي منفي ))
* كامپيوترهادرهمه مناطق موردمطالعه؛ اثرمثبت نداشتند.
Meta-Analysis Instructional Level Namber ofstudies Percentile Gain over Control zedAnaly
Group
Bangeert-Drowns
J.Kulik, & C. Kulik (1985 ) Secondary 51 10
Elementrary & Secondary School 44 14 (1981)Burns & Bozeman
Cohen & Dacanay(1991) Health Professions Education 38 18
Hartley (1978) Elementrary & Secondary Math 33 18
Fletcher (1990) Higher Education & Adult Training 28 19
C. Kulik & J . Kulik (1986 ) Colleg 119 11
C . Kulik , J . Kulik & Shwalb (1986) Adult Education 30 15
J . Kulik C . Kulik &
Bangert-Drowns (1985) Elementary 44 16
Niemiec & Walbert (1985 ) Elementary 48 14
Roblyer (1988) Elementary to Adult Education 82 12
Roblyr (1988 )
Niemiec & Walberg (1985) Special Education 18 22
Willett Yamashita & Anderson (1983) Pre-College Science 11 9
2. Sivin – kachala s Review of the Search )) ))
Jay Sivin Kachala در1998 ؛ 219 مطالعه تحقيقاتي رااز1990 تا 1997 مروركرد
براي اينكه به اثرتكنولوژي برروي يادگيري وهمه زمينه هاي يادگيري وهمه سنين يادگيرند
- گان رابسنجند.اوازاين تجزيه وتحليل ها ومطالعات فردي ا لگوهاي يكپارچه ويكدست زيررا
گزارش داد.
(( يافته هاي مثبت ))
* دانش آموزان درتكنولوژي محيطي گسترده اثرا ت مثبت برروي يادگيري رادرهمه
موضوعات عمده تجربه كردند.
* دانش آموزان درتكنولوژي محيطي گسترده افزايش يادگيري قبل ازمدرسه راازطريق
آموزش عالي ترهم براي نيازهاي ويژه وهم نيازهاي متناسب نشان دادند.
3
* وقتي ازكامپيوتربراي آموزش استفاده مي شودرفتاردانش آموزان بسمت يادگيري وخود
مفهومي شان پيوسته بهبودي يا فت.
(( يافته هاي بدون نتيجه قطعي ))
سطح موثربودن تكنولوژي آموزشي تحت تاثير جمعيت ويژه دانش آموزان؛ طراحي نرم افزار
نقش آموزش دهنده وسطح دستيابي دانش آموز به تكنولوژي است.
(( 3. The Apple classrooms of Tomorrow (ACOT) ))
Herman ,Gearhart,Baker درارزيابي شان ازACOT در1994 به تاثيرفعل وانفعالي
تكنولوژيهادرتدريس يادگيري درسايت؛ 5 مدرسه درسرتاسرايا لت بعنوان مثا ل ( كاليفرنيا-
تنسي- منسوتا و اهايو ) راارزيابي كردند . اهداف ACOT اين بود كه ابتكارات آموزشي
راتشويق كند وبه معلمان پتانسيل كامپيوترها براي حمايت ازابتكاردانش آموز؛ پروژه هاي
طولاني درطول ترم ؛ دستيابي به منابع متعدد ويادگيري دوستانه راتاكيد كند.
درطول دوره 5 سال مقدماتي مقايسه هاي زيرانجام شدند:
( (aاجراي مهارت اصلي دانش آموزان ACOT به فرمهاي اجتماعي گزارش شده.
b)) پيشرفت دانش آموزان ACOT ويادگيري درطول زمان.
(c) تمرينهاي تدريس معلمان ACOT.
(( يافته هاي مثبت ))
* تجربه ACOT درتجارت يادگيري جديدكه نياز به سطح بالاتر وحل مساله دارد نمايان شد
اگرچه مولفين ادعامي كنند اين يافته ها قاطع نبودند.
* ACOT تاثيرمثبتي برروي رفتاردانش آموزان داشت وبرروي تغييرروش تدريس معلمان
به سمت كارگروهي نيزتاثير داشت ودراين حالت معلم كمتر مي ايستادوسخنراني مي كرد.
(( يافته هاي منفي ))
درتستهاي استانداردشامل لغت؛ درك مطلب ؛ مفاهيم رياضي ومطا لعه كار؛ دانش آموزان
ACOT درمقايسه باگروههاوياجوامع كه درفرم هاگزارش شده ودسترسي كامپيوترويااشكا ل
4
بهبودتدريس ويادگيري نداشتند ؛ بهترنبودند.
4. West Virginias Basic Skills Computer Education (BS/CE) ))
Statewide Initiative ))
Dale mannدر1999 مهارتهاي اصلي West Viginias Basicrill دربرنامه BS/CE))
آموزش كامپيوتر دريك نموناي يادگيري 950 دانش آموزپايه پنجم از18 مدرسه ابتدايي
درسرتاسرايا لت راتجزيه وتحليل وبررسي كرد.اين دانش آموزان پايه پنجم از 1999-92
دربرنامه West Virginiaشركت كرده بود.
اطلاعات همچنين از 290 معلم جمع آوري شده بودبراي اينكه اثرتلفيق يادگيري WestVirginia
بريادگيري ومهارت دانش آموزان رانشان دهد.
سيستم تكنولوژي تلفيق يادگيري تدريس راروي هجي ؛ لغت ؛ خواندن ورياضيات متمركزكرد.
چندين موردمتنوع جمع آوري وتجزيه وتحليل شده بود بعنوان مثال تاكيد مهارتهاي اساسي
آموزش كامپيوتر(BS/CS) يادگيري قبلي دانش آموزان ؛ آموزش معلمان ؛ دانش آموزان
ومعلمان به سمت( BS/CS )است .
يافته هاي اوليه براي تاكيدگسترده West Virginia درقسمت پايين هستند .
(( يافته هاي مثبت ))
* تعداد دانش آموزان بيشتري درCE/BS شركت كردند ونمرات امتحاني شان از استاندارد 9
بالا تررفته بود.
* دسترسي مداوم دانش آموز به تكنولوژي ؛ رفتار مثبت (هم بوسيله معلمان وهم دانش
آموزان ) به سمت تكنولوژي وآموزش معلمان درتكنولوژي منجربه يادگيري بالاي دانش
آموزان شد.تمام نمرات دانش آموزان ازاستاندارد 9 بالاتررفته بود چونBS/CEV باحداقل
يادگيري نمرات دانش آموزان به حداكثر رسيده بود.
* نيمي ازمعلمان درنمونه ها فكرمي كردند كه تكنولوژي به اهداف آموزشي West Virgini
كمك زيادي كرد.اين معلمان همچنين گزارش دادند كه درمدت زمان سپري شده نسبت بهBS/CE
مشتاق ترشدند. 5
* اگرچه موانع كاميابي وزيانهاي نسبي دختران؛ قانون وقاعده اي درتكنولوژي است ؛ دختران
وپسران دريادگيري؛ دسترسي ويااستفاده ازكامپيوتردرمطالعه WestVirginia تفاوتي
نداشتند.
Lewis Solmon در1999 تجزيه وتحليل منا فع مهارتهاي West Virgina را ارزش گذاري
كردبرنامه هاي آموزشي كامپيوتر ارزشBS/CE واهداف بدست آمده آنها رانسبت به ارزشهاي
ديگر بهبودبخشيدويادگيري بدست آمدهSolmon نشان دادكه:
* BS/CE ارزش مواثرتري دربهبوديادگيري دانش آموزداشت از:
(1) كاهش جمعيت كلاس از 35 دانش آموز به 20 دانش آموز.
(2) افزايش زمان آموزش برنامه هاي مختلف.
(3) پيوندخوردن برنامه هاي آموزشي سنين مختلف.
((5 . Harold Wenglin Skys National Study Of Techniligys Impact On Mathematics Achievement ))
Harold Wenglisky درسال1998 اثرات وشبيه سازي وتكنولوژي تفكر برتر برروي
6227 نفردرپايه چهارم و7.146 نفر ازپايه هشتم؛ يادگيري رياضيات رادرسنجشي ملي ؛
پيشرفت آموزشي راارزيابي كرد.
Wenglisk اقتصاداجتماعي ؛ اندازه كلاسي وويژگيهاي معلمان راكنترل كرد.ازاينرو تمام
ارتباطات بين تكنولوژي وگزارش نتايج آموزشي ؛ ارزش افزوده تكنولوژي براي گروههاي
قابل مقايسه دانش آموزان باگروههاي قابل مقايسه معلمان رادراندازه كلاسي بيان مي كند
Wengtinsky يافت :
(( يافته هاي مثبت ))
* دانش آموزان پايه هشتم كه از شبيه سازي ونرم افزارتفكر برتر استفاده كردند پيشرفتهاي
درنمره رياضي دربيش از15 هفته سطح بالاي نمرات كه توسطNAEP اندازه گرفته شده
بود رانشان دادند. 6
* دانش آموزان پايه هشتم كه معلمانشان پيشرفت حرفه اي كامپيوتررادريافت كرده بود پيشر
- فتهايي درنمرات رياضي دردوره بيش از 13 هفته وسطح بالاي نمرات رانشان دادند.
* فرمان برتر كه ازكامپيوتروپيشرفت حرفه اي استفاده مي كندبايادگيري آكادميك رياضيات
هم براي دانش آموزان پايه چهارم وهم پايه هشتم ارتباط مثبت داشت.
COMPUTER USE
Mainly for math
Lerning games |
Teacher technology
TRAINING |
More Positive School
CLIMATE |
COMPUTER USE
Mainly for
Simulations and
Applications |
Teacher technolog
TRAINING |
More Positive School
CLIMATE |
7
(( يافته هاي منفي ))
دانش آموزان پايه چهارم كه ازتكنولوژي براي يادگيري ازطريق بازي استفاده كردند وپيشرفت
تفكر برتر رافقط براي 3 تا 5 هفته نسبت به دانش آموزان پايه چهارم وهم دانش آموزان پايه
هشتم كه ازتمرينهاي تكنولوژي استفاده كردند برروي NAEP بدترازدانش آموزاني كه از
تمرين هاي تكنولوژي استفاده نكردند اجرا كردند.
6. Scardamalia & Bereites Computer Supported Internationa))
Learning Enrironment (CSILE) Studies ))
پيشرفتهاي اخير درتكنولوژي برروي كامپيوتري كه مبادرت به همكاري اجتماعي مي كند كار
مي كنند.
Marlene Scardamalia و Carl Bereiter در1996 كامپيوترازيادگيري ملي محيطي
(CSILE)حمايت مي كرد ؛ اكثرا" همكاري كاربرد كامپيوتر درمدارس امروز ؛ كلاسهاي
يكدستي ازتصوروادراك دانش آموزان؛ پاسخگويي ؛ بازسازي وتصورمجددآنچه گفته ونوشته
شده درزبان استفاده ازكامپيوتررابطورگسترده مطالعه مي كند.
دانش آموزان CSILE به سوالات پاسخ مي دهند ؛ برروي پاسخهاي دانش آموزان ديگر
تحقيق ميكنند ؛ كاردانش آموزان ديگررامروروتفسيرمي كنندوسپس پاسخهاي تحقيقات اصلي
شان را مجددا" سازماندهي وتنظيم مي كنند.
8 سا ل تحقيق برروي دانش آموزان CSILE نشان داده است كه :
* دانش آموزان CSILE دركنترل كلاسها درارزيابي عميق يادگيري ؛ انعكاس وهمچنين
روي خواندن استاندارد ؛ زبان وتستهاي لغت پيشي گرفتند.
CSILE *بازخورد دانش آموزان را به بالاترين سطح مي رساند وپيشرفت تفكر ؛ چشم
اندازهاي متعدد وتفكرمستقل راتشويق مي كند.
8
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
CSILE |
|
|
|
|
CSILE |
|
|
|
|
CSILE |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
CONT |
|
|
|
|
CONT |
|
|
|
|
CONT |
|
|
|
|
|
|
|
|
ROL |
|
|
|
|
ROL |
|
|
|
|
ROL |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Expectations for |
|
Depth of |
Identifying Coneptual |
|
|
|
Knowledge Growth |
Expections |
|
Difficulties |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Source:Scardamalia.M.& Bereiter.C:CSILE Learning Gains(1996) |
7. The Learning and Epistemology Group at MIT )) ))
براي تكنولوژي آموزشي بوسيله دانش آموزاني كه خلاق وطراح نرم افزار آموزشي شدند رابه
خدمت گرفتند.
اين تحقيقات ازكامپيوتربعنوان ماشيني براي عمل كردن ودانش آموزان بعنوان بازيگر استفاده
كردند.
ازاينرو ؛ بچه ها ازطريق فعاليتهاي طراحي برنامه هاي كامپيوتر ؛ ايجاد فرمها ودرخواستهايي
كه بچه هاي ديگرازآن استفاده مي كنند ويادمي گيرند رامي آموزند.
تحقيق Ldit Harel در(1991-1988) برنامه هاي Logo براي طراحي نرم افزارهايي براي
آموزش اعداد كسري به بچه هاي كوچكتررا معرفي كرد. دانش آموزان مجبوربود ند برنا مه هاي
كامپيوترشان رابسازند . ارتباط بين محتوا وكارايي راحفظ كنند وكاربرواسط وفعاليتها راطراحي
كنند. بعلاوه دانش آموزان نيازداشتند عقايدمختلف درباره چگونگي تدريس كسرها به بچه هاي
9
كوچكتررادرنظربگيرند. تحقيق Harel نشان دادكه :
* دانش آموزاني كه نرم افزاركسري رابراي دانش آموزان ديگر طراحي كردند ازLogo
يانشانه استفاده كردندكه كسرهارابهترازدانش آموزاني كه بااستفاده ازروشهاي سنتي ومتداول به
آنها تدريس شده بود يادگرفتند.
* دانش آموزاني كه از Logo براي طراحي نرم افزار استفاده مي كردند Logo را بهتر از
دانش آموزاني كه صرفا" برنامه هاي آموزشي Logo دريافت كرده بودند ؛ يادگرفتند.
((خاتمه ونتيجه اثربخش اين روش ))
اين مطالعات نشان داد در متجاوز از 700 تحقيق مطالعاتي تجربي ؛ درمطالعه حالت يكپارچه
Westvirgina ؛ دريك نمونه ملي ازدانش آموزان پايه چهارم وهشتم ؛ ودرتجزيه وتحليلي
ازتكنولوژي هاي آموزشي جديدتركه دانش آموزان دسترسي داشتند به :
((a كامپيوتربه آموزش كمك مي كرد
(b) تكميل سيستمهاي تكنولوژي يادگيري
(c) نرم افزار وشبيه سازي كه فرمان تفكربرترراآموزش مي داد
(d) همكاري تكنولوژي هاي شبكه
(e) طراحي وتكنولوژيهاي برنامه ريزي
فوايدمثبت دريادگيري برروي تحقيق تستها وآزمونهاي تركيبي؛آزمونهاي استانداردآزمونهاي
ملي رانشان مي دهد.
باوجودشواهدي كه دربعضي ازاين مطالعات وجود دارد تكنو لوژي يادگيري كمترموثر؛يابي تاثير
است وقتي يادگيريهاي واقعي مبهم هستند وتمركز كاربرد تكنولوژي ؛ پراكنده است .
برطبق نظردكترMartha Ston Wiske مديرمركز تكنولوژي آموزشي درمدرسه Harrold
يكي ازمشكلات بادوام درباره تكنولوژي وآموزش اينست كه" تعدادزيادي ازمردم ابتدادرباره
10
تكنولوژي ؛ بعدازآن درباره آموزش فكرمي كنند."
به منظوركمك به آموزش دهندگان وسياستمداران درگنجاندن آموزش اوليهMilken Exchange
تكنولوژي يادگيري رابعنوان تحقيق اطلاعاتي واضح به خدمت مي گيرد.
براي تسهيل نمودن سياست پيشرفت وبرنامه ريزي Exchange هفت مورد ازتكنولوژي
يادگيري راگسترش داده است.
از طريق توجه به يادگيرنده ؛ محيط يادگيري ؛ صلاحيت حرفه اي ؛ ظرفيت سيستم ارتباطات
جامعه ؛ ظرفيت تكنولوژي ومسؤليت محاسباتي ؛ تكنولوژي درخدمت يادگيري خواهد ماند .
براي اطلاعات بيشتردرباره Milken Exchange وب سايت مارا ببينيددر:
www.milken exchange.org
براي جزييا ت بيشترمحاسباتي اين مقاله نشر John Schater
"آياتكنولوژي يادگيري دانش آموزرابهبود خواهدبخشيد ؟ چطور- چه وقت وتحت چه شرايطي "
درجلد بيستم ؛ 1999 ازمجله تحقيق محاسباتي آموزشي .ببيند.
پايان
